Halk arasında “bakım maaşı” olarak bilinen evde bakım yardımı, bakıma muhtaç bireylerin ailelerinin yanında bakılmasını desteklemek için verilir. Yaşlı yakınına bakan pek çok aile bu destekten haberdar değildir ya da şartlarını yanlış bilir.
Tutarlar ve uygulama yıl içinde değişebilir. Güncel bilgi için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne ya da Sosyal Hizmet Merkezi’ne danışın.
İki temel şart
Bakanlığın bilgilendirmesine göre yardımın bağlanması için iki koşul birlikte aranır:
1. Gelir şartı
Hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir, net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır. Hesap, hanede yaşayan tüm bireylerin gelirleri toplanıp kişi sayısına bölünerek yapılır.
2. Bağımlılık şartı
18 yaş üstü için engelli sağlık kurulu raporunda “ağır engelli” ya da yeni nesil raporlarda “tam bağımlı” ibaresinin bulunması gerekir. Değerlendirme kurulu, kişinin başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremeyeceğini teyit etmelidir.
Buna ek olarak bakımın fiilen ev ortamında veriliyor olması aranır.
Rapor süreci: en çok burada takılıyor
Ailelerin en sık zorlandığı adım rapordur. Pratik notlar:
- Rapor, tam teşekküllü hastanelerin engelli sağlık kurulundan alınır.
- Randevu ve kurul tarihleri uzun sürebilir; erken başlayın.
- Rapora esas olacak tüm tanı belgelerini (epikriz, görüntüleme, uzman raporları) yanınızda götürün.
- Rapordaki ifade kritiktir: “ağır engelli: evet” ya da “tam bağımlı” ibaresi yoksa başvuru olumsuz sonuçlanır.
- Rapora itiraz hakkınız vardır; itiraz süresi ve usulü raporda belirtilir.
Başvuru adımları
- Belgeleri toplayın: Kimlik, engelli sağlık kurulu raporu, hane gelir belgeleri (maaş, emekli aylığı, kira geliri), ikametgâh.
- Başvuruyu yapın: İkamet ettiğiniz ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ya da Sosyal Hizmet Merkezi’ne.
- Sosyal inceleme: Görevliler haneyi ziyaret eder; bakımın fiilen kim tarafından verildiği, hane geliri ve yaşam koşulları değerlendirilir.
- Karar ve ödeme: Uygun görülürse bakım yardımı, bakımı üstlenen yakına ödenir.
- Takip: Gelir durumu, rapor süresi ya da bakım düzeni değişirse bildirmek gerekir.
Sık yapılan 6 hata
- Hane gelirini yanlış hesaplamak. Aynı evde yaşayan herkesin geliri toplanır; bazı aileler yalnızca yaşlının maaşını hesaba katar.
- Raporu “yüzde” üzerinden değerlendirmek. Belirleyici olan, “ağır engelli / tam bağımlı” ibaresidir.
- Başvuruyu sözlü bilgiyle ertelemek. Kesin bilgi için her zaman müdürlüğe yazılı başvurun.
- Bakım verenin değişmesini bildirmemek. Fiilî bakım veren değiştiyse bildirilmelidir.
- Kurumda bakımda da alınacağını sanmak. Yaşlı huzurevine yerleştiğinde bu destek kesilir.
- Rapor süresini takip etmemek. Süreli raporlarda yenileme zamanını kaçırmayın.
Evde bakım yardımı kararınızı nasıl etkilemeli?
Bu destek, evde bakımın maliyetini kısmen hafifletir; ancak tek başına bakımın sürdürülebilirliğini garanti etmez. Gece gözetimi, hemşirelik uygulaması ve bakım verenin tükenmesi gibi konular parayla çözülmez.
Dürüst bir karşılaştırma için şu iki yazımıza bakın:
Bakım düzeyini ölçmek isterseniz bakım ihtiyacı testimiz 2 dakikada sonuç verir.
Kaynaklar
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Evde bakım yardımı ve gündüz hizmetleri SSS
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Sık sorulan sorular
Evde bakım yardımının şartları neler?
İki temel şart var: hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelirin net asgari ücretin üçte ikisinden az olması ve kişinin 'ağır engelli' ya da 'tam bağımlı' ibareli engelli sağlık kurulu raporunun bulunması. Bakımın ev ortamında fiilen veriliyor olması da aranır.
Huzurevinde kalan yaşlı evde bakım yardımı alabilir mi?
Hayır. Evde bakım yardımı, adından da anlaşılacağı gibi yaşlının evde, ailesi ya da yakınları yanında bakılması hâlinde verilen bir destektir. Kurumda bakım hâlinde ödenmez.
Başvuru nereye yapılır?
İkamet edilen ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne ya da varsa Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü'ne başvurulur. Ardından sosyal inceleme yapılır.